ali

مقالات جلد ۳

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب مقالات جلد سوم

طریق عملی تزکیه ۲

آیت الله استاد محمد شجاعی

چاپ انتشارات سروش

چاپ اول سال ۱۳۷۲

گزیده فهرست:

بخش اول: طلب و مجاهدت

دوام طلب …

اسوه های طلب …

مجاهدت در مقام طلب …

بخش دوم: مرتبه ی اول مراقبه ی اول مراقبه

امر اول: عمل به واجبات ترک معاصی …

امر سوم: مداومت بر تسبیح حضرت فاطمه زهرا (ع) …

امر هشتم: مداومت بر عرض طاعت و تبعیت نسبت به حضرات معصومین (ع)     …

…      

بخش سوم: مرتبه ی دوم مراقبه

امور و وظایف لازمه …

امر اول: سعی در ترک هوا های نفسانی

امر دوم: مراعات آداب حضرت حق …

امر ششم: فکر است، و مراقبت جانب معبود …        

امر دهم: توبه و استغفار است …

انسان و خلافت الهی

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب انسان و خلافت الهی

آیت الله استاد محمد شجاعی

چاپ موسسه فرهنگی رسا

چاپ اول سال ۱۳۶۲ ( این کتاب فقط یک بار چاپ شده است ) بدلیل عدم اجازه حضرت استاد برای تجدید چاپ

فهرست:

ماده چیست

ماده در حرکت تعاملی

ماهیت و یا حدود و اطوار وجود

نفس الرحمن یا مثل اعلی

وجود منبسط

خصوصیات وجودی روح خدا

ملائکه، جناح های روح و جلوات آن هستند

روح، واسطه ی در وحی است

جلوه ی جامع یا خلیفه الله

حجاب های نورانی و ظلمانی

انسان کامل یا روح خدا

مراتب تجلی روح خدا در وجود انسان

خلق و علیت و تجلی و …

تقدم انسان کامل بر عوالم وجود در خلقت

احاطه و اشراف روح انسان کامل با رواح انسان ها

امامت و حجیت

اسماء حسنی

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب اسماء حسنی نوشته آیت الله استاد محمد شجاعی از انتشارات سروش
این کتاب ارزشمند دارای ۱۰ فصل است:
فصل اول ــ اهمیت اسماء حسنی در نظام وجود
فصل دوم ــ اصطلاحات مخصوص در تبیین اسماء الهی
فصل سوم ــ هر اسمی که احسن الأسماء است برای خدا و مخصوص اوست
فصل چهارم ــ مقصود از احسن الأسماء چیست؟
فصل پنجم ــ فرق معانی اسماء الهی با معانی اسماء مخلوقات
فصل ششم ــ اسمائی که در ظاهر قرآن آمده است
فصل هفتم ــ اسمائی که در روایات و دعاها آمده است


فصل هشتم ــ عدد ذکر شده برای اسماء در بعضی روایات چیست؟
فصل نهم ــ مقام ذات و اسماء حسنی
فصل دهم ــ اسماء ثبوتی و اسماء تنزیهی

بقیه الله”صلوات الله علیه”

بسم الله الرحمن الرحیم

گزیده ایی از کتاب بقیه الله (صلوات الله و سلامه علیه ) چاپ انتشارات سروش:

… هر چند به یک معنی کلی رسول خدا صلی الله علیه و آله و همه ائمه علیهم السلام ” بقیه الله ” اند؛ ولی این لقب به امام زمان (سلام الله علیه) اختصاص یافته است. این اطلاق و انتساب طبق مطالبی که در بحث “ولایت تکوینی ” مطرح است، تفسیرشده و تا حدی توجیه و تفسیر درستی تلقی می شود.
توجه به چند نکته ــ که به تفصیل در مباحث “ولایت تکوینی ” پیگیری شده و در اینجا به اختصار و اشاره طرح می گردد ــ ما را در فهم بهتر مسئله مدد کار خواهد بود.

نکته یک:
مخلوق اول: ذات غیبی حضرت حق ــ که در عالم اسماء، درمظاهراسماء یا ظهورات اسماء تجلی می یابد ــ به وجود جمعی واحد در یک حقیقت جلوه می کند. این وجود جمعی واحد همان “مخلوق اول” یا “مثل اعلی” یا “روح اعظم ” یا “وجه الله ” و یا … است که بهترین خصوصیت از خصائص وجودی او، بی واسطه بودن و دیگری حکایتگری به بهترین صورت و کامل ترین وجه از حضرت حق می باشد.
مخلوق اول مخلوقی است که در مخلوق بودن در حد کمال بوده و اسمای حسنای حق در وجود او به خوبی تجلی یافته است. این تجلی چنان است که شهود او، شهود حق است ؛ جمال و جلال مطلق را نشان می دهد و جلوه تام حضرت حق می باشد.
……….

نکته دو:
معصومان مصداق حقیقی اولین مخلوق: قرآن، روایات، دعاها و زیارات معتبر حکایتگر آن است که اولین مخلوق خداوند، انسان کامل بوده که بروجود گرامی حضرت رسول (ص) و اهل بیت عصمت و طهارت (ع) منطبق است. آنان به بهترین صورت و کامل ترین وجه، حکایت از حق و صفات کمال او می کنند، و آئینه وار خداوند را با همه اسما و اوصافش به خوبی نشان می دهند. حضرات معصومین فانی در شهود ذات اقدس خداوندند و نه تنها خویش بلکه توحید و فنای خود را نیز نمی بینند.
……….

نکته سه:
تجلی نو معصوم در جسم مستعد: ” نورمعصوم” اولین مخلوق است و قبل از همه مخلوقات دیگر موجود بوده و هر وقت ماده ــ با ترکیب و استعداد خاص ــ خود را در معرض تابش آن قرار دهد و با آمادگی پذیرش آن، در برابر این نور قرار گیرد، در وی تجلی می کند. ……….

نکته چهار:
ظهور مخلوق اول درترکیب بدنی با مشیت حق؛ مخلوق اول یا روح اعظم یا حضرات معصومین (ع) در ترکیب بدنی و زمینی با ظهور تمام ظاهر می شوند، براین اساس رسول اکرم (ص) ظهورهمان مخلوق اول در زمین است ، علی (ع) نیز چنین است تا حضرت ولی عصر(عج) . اما ظهور آنان در ترکیب زمینی و مادی با مشیت حضرت حق است.
……….

معنی بقیه الله:
می توان “بقیه الله” را به معنای ” آن چیزی که نگه داشته شده است ” و بقیه الله را به معنی “چیزی که خدانگه داشته است” تلقی کرد؛ آنگاه با توجه به نکات ذکر شده میگوئیم: حضرات معصومین (ع) که از ولایت مطلقه برخوردار بوده و مخلوق اول و فانی در وجه حق و مستغرق در عبودیت و عشق به خداوند متعال اند، در ابدان مادی تجلی و ظهور یافته و به مشیت و اذن و خواست حق در ترکیب ارضی برای مدت زمانی نگه داشته شده اند و بر این اساس همه آنها بقیه الله اند. ولی این مسئله در خصوص امام زمان (ع) شدیدتر و طولانی تر است.
……….

امام مهدی علیه السلام در کلام بزرگان علما و عرفای اهل سنت:
محی الدین ابن عربی (۶۳۸ هـ . ق )
ابن عربی که از بزرگان عرفا و در حقیقت پدر عرفان به شمار می رود در فتوحات مکیه خویش باب ۳۶۶ بنابر نقل الیواقیت و الجواهر شعرانی می گوید:
” بدانید که خروج و قیام مهدی (ع) حتمی است، اما قیام او واقع نخواهد گشت ، مگر زمانی که زمین از ظلم و ستم لبریز گردد، سپس مهدی آن را از عدل و داد پر خواهد کرد و اگر یک روز ازدنیا مانده باشد، خداوند آن روز را چندان طولانی کند که خلیفه خدا بیاید. او از عترت رسول الله (ص) و از فرزندان فاطمه (ع) است و جد او حسین بن علی (ع) است. پدر او امام حسن عسکری (ع) فرزند امام علی نقی (با نون) فرزند امام محمد تقی(باتاء) فرزند امام رضا فرزند امام موسی کاظم فرزند امام جعفر صادق فرزند امام باقر فرزند امام زین العابدین فرزند امام حسین فرزند امام علی بن ابی طالب (ع) است…”.

چراغ هدایت

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب چــراغ هــدایت

آیت الله استــاد محمد شجاعـی

چاپ انتشارات سروش ۱۳۹۱

مقدمه ناشر :…

فصل اول : حسیـــن بنـده بــی مانند خـــدا

فصل دوم : ثــواب گــریه برای امـــام حسیــن علیه السلام

فصل سوم : ثــواب زیــارت امـام حسیــن علیه السلام

فصل چهارم: مکــارم اخلاقـی و فضــائل وجـودی امـام حسین علیه السلام

فصل پنجم : خــون سید الشــــهداء (ع) و اشتـداد غضب الـــهی

فصل ششم : هـل من نــاصر ینصـرنی

فصل هفتم : قیـــام مختـــار ثقـفی

تذکـــراتـی در باره مــاه محــــرّم

نمــایه

منــابع

بازگشت به هستی

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب بازگشت به هستی

آیت الله استاد محمد شجاعی

تنظیم و نگارش: محمد رضا کاشفی

چاپ انتشارات اندیشه جوان

چاپ اول سال ۱۳۸۲

فهرست:

پیشگفتار

مقدمه

فرجام اندیشی

فواید فرجام اندیشی

فرجام اندیشی در آیات و روایات

فرجام شناسی

قرآن و فرجام شناسی

فرجام تمامی کارها به سوی خدا و از آن خدا است

در یک نگاه کلی انسان ها یا بد فرجام اند یا نیک فرجام

تأثیر تلاش انسانها در خوش فرجامی و بدفرجامی

آخرت و قیامت ظرف بروز و ظهور فرجامها

نظام آخرت برتر از نظام دنیوی است

آخرت باوری از ارکان ایمان است

انسان و آخرت

ویژگی های این درس ها

نظر

چند نکته

تشکر بایسته

دفتر اول: معاد

مدخل

عمومیت معاد

تسبیح هستی و شمول معاد

معنی تسبیح

خلقت، تسویه، تقدیر و هدایت موجودات

تسبیح همه وجود در آیات و روایات

کلیت معاد و اصول حاکم بر هستی

بازگشت انسان

ربوبیت خداوند

بازگشت به سوی خدا بالقاء اسمای الهی

نقش اسماء در تربیت خلقت

تحلیلی کوتاه از اسمای حسنای خداوند

چرایی تفاوت رویارویی با خدا

معاد انسان و دو اصل بقا و حرکت

لزوم تحول روح و جسم انسان

تحول بدن

دو نکته

تحول روح

چکیده

قیام قیامت

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب قیام قیامت

آیت الله استاد محمد شجاعی

تنظیم و نگارش: محمد رضا کاشفی

چاپ انتشارات اندیشه جوان

چاپ اول سال ۱۳۸۳

فهرست:

پیشگفتار

مقدمه

توصیف قیامت در قرآن

گذر و نظر

دفتر سوم: قیام قیامت

نفخ صور

دم الاهی یا کلام خدا

دم یا دمها

نفخ صور اول

استثنا شدگان از حکم نفخ اول

چگونگی نفخ صور اول

نفخ صور دوم

حقیقت نفخه احیاء

قرآن و قیامت

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

چگونگی ظهور روح و بدن درحشر

حقیقت بهشت و جهنم

بهشت یا لقای رب با اسمای رحمت

جهنم یا لقای رب با اسمای غضب

تکامل حشری

اشکالات تکامل درحشر

اشکال اول

اشکال دوم

چگونگی تکامل در قیامت

چکیده

کتاب نامه

عروج روح

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب عروج روح

آیت الله استاد محمد شجاعی

تنظیم و نگارش: محمد رضا کاشفی

چاپ انتشارات اندیشه جوان

چاپ اول سال ۱۳۸۲

فهرست:

پیشگفتار

مقدمه

اندیشه مرگ

حقیقت مرگ

مرگ و اقسام آن

انسان و مرگ

ترس از مرگ

یاد مرگ

گذر و نظر

دفتر دوم: مرگ یا عروج روح

چگونگی نظام برزخی

برزخ در آیات و روایات

بدن برزخی یا قالب مثالی

تبعیت نتیجه حرکت از چگونگی حرکت

برزخ یا برزخها

عالم قبر و عالم برزخ

قبر برزخی و قبر خاکی

فشار در برزخ

پرسش قبر

چرایی و چگونگی آزمون برزخی

دو نکته

تلقین و تثبیت عقاید

مکافات در برزخ

تکامل برزخی

اشکالات تکامل برزخی

چگونگی تکامل برزخی

چکیده

کتابنامه

خواب و نشانه های آن

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب خواب و نشانه های آن

آیت الله استاد محمد شجاعی

تنظیم و نگارش: محمد رضا کاشفی

چاپ انتشارات اندیشه جوان

چاپ اول سال ۱۳۸۳

فهرست:

پیشگفتار

مقدمه

آیت درقرآن

معنی آیت در قرآن

نشانه یا نشانه ها در قرآن

نتایج توجه و تدبر در نشانه های خداوند

انسان و نشانه های الاهی

نتایج شوم اعراض از نشانه های خداوند

بهره مندان از نشانه های الاهی

حقیقت «خواب»

خواب؛ اولین مبدأ وحی

انسان، خالق خواب

خواب و مراقبه

خواب واقسامش

چند نکته

سپاس بایسته

خواب و نشان های آن:

قرآن؛ «یقظه» و «تنبه»

خواب، یکی از آیات خدا

نشانه های خواب

خواب، نشانی از روح

خواب، نشانی از برزخ

خواب، نشانی از احکام متفاوت عوالم مختلف هستی

خواب، حکایتگر نسبت قبر خاکی و برزخی

خواب، نشانگر وجود عوالم دیگر

خواب، نشانه ای از مشیّت بهشتیان

خواب، نشانه ای از فراموشی عالم ذر

خواب، نشانه هدایت های پشت پرده

سخن آخر

کتابنامه

حکم ۶

بسم الله الرحمن الرحیم

 

از حکمت های حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله و سلامه علیه در محضر آیت الله استاد محمد شجاعی (مد ظله العالی)

« مَن لَم یُجـاهد نَفسه لَم یَنل الفُــوز»
غررالحکم جلد ۲ ص۵۰۹

یعنی هر کس با نفس خود جهاد نکرد، هرگز به مقصد نایل نشد و فائز نگشت.
در این بین خدعه عجیبی هست و آن اینکه انسان فریب می خورد و آنچه از شرّ نفس و مهلکه های آن در خصوص کسانی می شنود، همه را مخصوص آنان می پندارد و چنین گمان میکند که او از این مهلکه ها در امان است و این قبیل مهلکه ها او را تهدید نمی کند، غافل از اینکه او خود نیز، یا به این مهلکه ها اگر چه در مرتبه پایین تر باشد، گرفتار است و نمی داند، و یا اگر فعلا هم گرفتار نباشد، زمینه آن در وجود او هست که اگر مراقب نفس خود نبوده و مراقبت و جهاد دائم نداشته باشد، به آنها گرفتار شده و به همان وادی ها کشیده خواهد شد.
چه بهتر به این نکته دقیق توجه داشته باشیم که این خدعه عجیب هم از نفس است تا انسان را فریب دهد و نگذارد او به مراقبت و جهاد با نفس بپردازد و مانع کار نفس بشود و آن را از خواسته ها و هواهای آن باز دارد. (دقت شود) بسیار بوده اند و هستند کسانی که به نظر خود مراقب نفس خود بوده اند، لکن بدون اینکه خود بدانند در طول حیات دنیوی مشمول مکاید نفس گردیده و بعد از مرگ و وقتی کار از کار گذشته است متوجه قضیه می شوند. اَللهم ّ أعوذُ بک مِن شرّ نفسـی.

آنچه در فرعون  بود  انــدر تو  هست
لیـک   اژدرهات  محــبوس   چَـه   است

ای دریغ  آن جمله احــوال تو  هست
تـو  بر  آن  فرعـون  بر   خواهیش  بست

آنچه  گفتــم جملگی احــوال  توست
خود  نگفتم  صـــد  یکی  ز  آنها  درست

گـــر  ز تــو   گوینــد  وحشت  زایـدت
ور  ز  دیــــگر   آن   فســـــــــان    آیـدت

چه  خرابت  مــی کند نفس لعیـــــن
دور   می اندازدت  سخت   این  قریــــن

این جراحت ها  همه  از نفس توست
لیک مغلوبی ز جهل ای  سخت  سست

آتشت  را  هیـــزم  فرعـــون  نیســت
ز آنکه  چون  فرعون  او   راعون   نیست

گلخــن نفس تـو  را  خاشـاک نیست
و  رنه  چون  فرعون او شلعه زنی است

(دفترسوم مثنوی)

شکایت از نفس خود را به سوی پروردگار خود ببریم و از جناب او مدد بخواهیم و چه بهتر در این مقام، مناجات الشّاکین امام زین العابدین صلوات الله و سلامه علیه را زیاد بخوانیم و با حال تضرّع و حضور قلبی بخوانیم و به عبارتی، با حال شکایت دردمندانه بخوانیم که علاوه بر شکایت از نفس، شکایت از دل سخت خود، از چشم بی اشک خود، و از شیطان سرکش را به پیشگاه پروردگار برده ایم و از او مدد خواسته ایم، و او اجابت کننده فقیران و دل شکستگان است، علی الخصوص آنجا که با گریه و اشک چشم است.

رحمتم موقوف آن خوش گریه هاست
چون گِرست از بحر رحمت موج خاست

(دفتردوم مثنوی)

 

حکم ۵

 بسم الله الرحمن الرحیم

 از حکمت های حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله و سلامه علیه در محضر آیت الله استاد محمد شجاعی (مد ظله العالی)

لا یَنـفَـعُ عَمَــلٌ بِـغَیرِ عِــلمٍ
هیچ عملی فایده ندارد ، اگر انسان علمی نداشته باشد.

در وقت احتضار و برزخ و سؤال، انسانها عقاید را از دست می دهند. سؤالها حالت تشکیکی دارد که اگر انسانها ثابت نباشند، عقاید را از دست می دهند. عامه فکر می کنند که دو موجود می آیند و اینها هم می فهمند که آنها ملک هستند و اینها هم که به خدا عقیده دارند، پس مشکلی نیست!!
اصلا انسان نمی داند که آنها ملکند و از ناحیه خدا هستند؛ این جور نیست که معلوم شود آنها ملک هستند؛ شکل آنها هم ترس آور است، قیافه شان مهیب است؛ انسان دست و پایش را گم می کند؛ اصلا انسان نمی داند که آنها ملکند، مگر حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین و اوحدی ها. مومنین معمولی نمی دانند؛ همه چیز آنجا عوض می شود؛ عالم، عالم دیگری است، معلومات طور دیگری است.
نکته دیگر اینکه نوع سؤال آنها امتحان است که در روایات، ممتحن قبر می گویند. طوری سؤال می کنند که درون انسان را بیرون می کشند که در درون و ته دل چیست و حقایق چه اندازه در سرّ وجود هست؛ آیا تثبیت شده یا نه؟
عقاید فقط با عمل تثبیت می شود، و عمل هم با علم بالا به نتیجه می رسد. توصیه می کنم به آنچه عقیده دارید عمل کنید و اگر توبه نکردید یعنی ایمان ندارید؛ اگر آسمان به زمین بیاید از لوازم ایمان دست برندارید؛ از خدا عمر بخواهید و توبه کنید و عمل کنید.

لا اِعتِــذارَ اَنجی لِذنبٍ مِن الاِقــرار
هیچ اعتذاری برای نجات انسان، به پای اقرار نمی رسد.

من و شما باید دوباره بنشینیم مثل بچه مدرسه ایی ها از الفبا شروع کنیم و دین را یاد بگیریم، حقیقت این است.

لا یَزکو مَعَ الجَـهل مَـذهَبٌ
غررالحکم جلد۱ص۲۱۳

هیچ مذهبی پیش نمی رود اگر جهل باشد و علم نداشته باشد.

 

حکم ۴

بسم الله الرحمن الرحیم

 

از حکمت های حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله و سلامه علیه
در محضر آیت الله استاد محمد شجاعی (مد ظله العالی)

لا تُـحصَلُ الجَنهُ بالتَمَنّی
غررالحکم ج۱ ص۱۹۳

بهشت با آرزوها به دست نمی آید. به نجات اخروی رسیدن، از آتش نجات پیدا کردن و به جنت راه پیدا کردن، حاصل نمی شود و به دست آورده نمی شود، با آرزو.
با آرزو که مسئله به جایی نمی رسد؛ آرزو نه؛ مجاهدت، عمل.

مَن لَم یُـجاهِد نَفسَهُ لَم یَنَل الفُـوز
غررالحکم ج۲ ص۴۲۸

کسی که با نفسش به جهاد نپردازد، هرگز فائز نمی شود؛ نائل نمی شود به رستگار شدن، نجات پیدا کردن. در قرآن هست: « اولئک هم الفائزون » یعنی آنها که نجات پیدا می کنند و به جنت می رسند.

 

لا اَمانَـهَ لِمَکُـوِرٍ
غررالحکم ج۲ ص۵۰۹

آدمی که مکر می کند، انسان نباید به او اعتماد کند؛ امانتی برای مکور نیست؛ امین نیست.
غدور همان بیان دیگری است؛ مکر و غدر در یک ریزه کاری هایی با هم فرق دارند. حِکم حضرت، پُر است در این موارد و در هر حکمتی به چیزی اشاره شده است.
حیله گر فریب می دهد، کسی که برای کسی کاری می کند، قدمی برمی دارد، معامله ایی می کند، رفتاری با او می کند که او را از آنچه که مصلحت یک انسان بهشتی و نجات یافته است، باز می دارد.
انسان کاری بکند با کسی، قدمی بردارد در خصوص کسی، راهی نشان دهد، پیشنهادی کند، در حقیقت او را از راه انسان بازداشتن است و لو آن طرف نفهمد، و فکر کند به مصلحتش است ولی خود این طرف می فهمد؛ این انسان ایمان ندارد. این کار انسان را از انسانیت باز می دارد که چه راهی باید داشته باشد.

 

حکم ۳

بسم الله الرحمن الرحیم

از حِکمت های نورانی حضرت امیرمومنان صلوات الله و سلامه علیه در محضر آیت الله استاد محمد شجاعی (مد ظله العالی)

اَلبُکاءُ مِن خَشیَهِ الله مِفتاحُ الرَّحمَهِ
غرر الحکم ج۲ ص ۱۲۱

گریه کردن از ترس، باب رحمت را بازمی کند. انسان در خلوت با ترس گریه کند، در خلوت؛ در خلوت کسی نفهمد؛ از خشیت گریه کند. با گریه اینها را بخواهید باب رحمت به رویتان باز می شود؛ خدا دعایتان را مستجاب می کند.

اَوفَر الناسِ حَظاً فی الاخرهِ اَقَلُهُم حَظاً فِی الدّنیا
غرر الحکم ج۲ ص ۴۴۲

آنهایی که در آخرت حظ زیادی می برند آنهایی هستند که در دنیا حظ کم داشته باشند. هر چه حظش در دنیا کمتر باشد در آخرت حظش بیشتر است. روی همین حساب فرموده:

اَعقَلُکُم  اَطوَعُکُم عاقل ترین شما، مطیع ترین شماست.

 

حکم ۲

بسم الله الرحمن الرحیم

از حکمت های حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله و سلامه علیه
در محضر آیت الله استاد محمد شجاعی (مد ظله العالی)

 اَکیَسُ الناس مَن رَفَضَ دُنیاه
غررالحکم جلد۱ ص۳۷۰

  زیرکترین و زرنگترین مردم کسی است که دنیا را یک دفعه کنار بگذارد؛ هر چه غیر خداست با خودتان تطبیق کنید، با عملتان؛ اینها برای تطبیق است، اگر کسی بخواهد دنبال قضیه را بگیرد. این « خودتان » گفتن باعث می شود انسان خودش را تطبیق نکند؛ « خودمان ».

پس کلام پاک دردلهای کور
می نپاید می رود تا اصل نور

کلام پاک وقتی به دل من رسید، اگرجای خود را ندید، می رود به اصل خود. باید گوش شنوا باشد نه از آن گوشهایی که بین دو گوش سوراخ است؛ از این می شنود و از آن بیرون می رود.
هر کلام پاکی، قرآن فرمایشات معصومین علیهم السلام، همه حقایق عبودی، حِکَم هستند؛ حال بخشی از سخنان حضرت علی علیه السلام را حِکَــم نامیده اند ولی همه حکم هستند .

مَن یُوت الحکمه فقد اوتی خیرا کثیرا(سوره بقره ۲۶۹)
لقد اتینا لقمان الحکمه ( لقمان ۱۲)

پس کلام پاک دردلهای کور
می نپاید می رود تا اصل نــــور

وان فسون دیو دردلهای کـژ
می رود چون کفش کژدرپای کژ
(مولوی)
این مال ماست در مقابل آن کلام پاک.

اگر دیدید اینها که شنیده ایم از قرآن و روایات، در دل ما جا نکرده و ما عوض نشدیم، ( من همان خاکم که هستم، البته عوض شدن نیست، بدتر شدن است ) این جور هم هست؛ چرا؟ پس کی، پس چطور؟ اگر اینها حقیقت است پس چه باید کرد؟

 

حکم ۱

 

بسم الله الرحمن الرحیم

از حکمت های حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله و سلامه علیه
در محضر آیت الله استاد محمد شجاعی (مد ظله العالی)

مَن غَلبَ نفسَه فقد غَلبَ الشیطان

کسی که غلبه بر نفس کند، قهرا بر شیطان غالب شده است، جهتش هم این است که شیطان برای اغوای انسان از طریق نفس اماره اش وارد می شود؛ یعنی ابزار عمل شیطان، نفس اماره است. شیطان گفته قسم به عزت تو، من همه را اغوا می کنم (فبعزتک لاغوینهم اجمعین) مگر بندگان مخلص را (الا عبادک منهم المخلصین). مخلص (با فتحه) یعنی خدا آنها را برای خود خالص گردانیده، تخلیص شده از جانب پروردگار. مخلص (با کسره) آن است که خودش، خودش را خالص کند. انسان از مخلص به مخلص (با فتحه) می رسد.

مَن اَسخطَ نَفسَه فَقد اَرضی رَبَه

کسی که بر نفس اماره خودش سخط بکند، خدا را راضی می کند؛ سخط بر نفس اماره، راضی کردن خداست.

مَن لَم یُهَذِب نَفسَه لَم یَنتَفِع بِالعَقل

غررالحکم جلد۲ ص۵۱۰‍

کسی که خودش را تهذیب نکرده است (منظور نفس اماره نیست، تهذیب نفس،جان و روح است) از عقلش سود نمی برد.

اَسلِم تَسلِم
در برابر دستورات خدا و رسول و ائمه علیهم السلام تسلیم باش، سالم بمانی (درآن طرف که خیلی نزدیک است و با مرگ شروع می شود).

اَلمَعصیهُ تَمنَعُ الاِجابَه

گناه مانع اجابت دعاست. حال یا به گناه، دعا کننده بر می گردد یا به گناه دعا شونده، یا به هر دو، یا به گناه حاکم در جامعه. اما فقط نباید این روایت را در نظر گرفت که اگر  این طور شد و برای کسی فقط این را بیان کردیم، آن طرف، ممکن است سؤالاتی برایش پیش بیاید؛ مثلا شده که کسی معصیت کار بوده و دعایش مستجاب شده یا اینکه این همه گفته شده دعا کنید، اینها چه معنایی پیدا می کند. باید روایات دیگر را نیز در نظر گرفت، مانند آن کسانی نباشیم که مثلا فقط یک آیه را در نظر می گیرند و به نفع خود یا دیگران تفسیر می کنند و از آیات دیگر غافلند؛ باید روایات دیگر را نیز در نظر گرفت.

اَلمَکرُ بِمَن اِئتَمَنَکَ کُفرٌ

غررالحکم جلد۲ ص۴۲۷

کسی که امانت به او سپرده شود و با خدعه و مکر پیش آید، کفر است.من شما را امین بدانم و چیزی به شما بسپارم؛ داخل زندگی ام می کنم، حرفی را، پولی را، مالی را کاری را؛ همه اینها را شامل می شود؛ بالاتر از همه اینها احکام الهی به ما به امانت سپرده شده؛ همه ما گرفتاری را داریم؛ کفر است؛ مکر، خدعه و حیله با کسی که تو را امین دانسته است، کفر است؛ این یکی از مراتب کفر است؛ کفر به خدا، پیامبر و ائمه (ع) یک مرتبه از کفر است؛ چطور شرک مراتب دارد؛ نفاق مراتب دارد؛ کفر نیز مراتب دارد.

لا دینَ لِمسوف بِتوبَتِهِ

غررالحکم جلد۱ ص۱۷۴

برای کسی که توبه را امروز و فردا می کند، دین نیست.توجه داشته باشید در محضر خدا و در توبه هم هیچ چیز مانند اعتراف به گناه نیست؛ در محضر خدا در مقام توبه هیچ چیزی به اعتراف به گناه نمی رسد؛ اما فقط در محضر خدا نه پیش دیگران.

لا عَدُوَّ کَالهَوی

غررالحکم جلد۲ ص۶۰۱

هیچ دشمنی برای انسان مانند هوی نیست. رسول الله (ص) می فرمایند که اعداء عدوکم نفسکم التی بین جنبیکم. هوی به اشکال گوناگون جلوه می کند، انسان توجیه می کند؛ اگر هزار توجیه هم به راه بیندازد، راه جهنم را می رود. آثاری که از عید برای ما مانده، خوردن است؛ امروز روز عید الله الاکبر است؛ روز عهد معهود؛ ما آنجا عهد بستیم مانند عهدهای دیگر، اما اینجا شکسته ایم. ولایت علی علیه السلام یعنی تبعیت؛ ما فقط محبت می گوئیم؛ دوست داشتن یعنی کاری نکند حضرت ناراحت شود؛ اینها همه حرف است از ما !!

 کیست مولی آنکه آزادت کند
بند  رقیت  ز پایت  بر  کند

مسئله اصلی در پیش است؛ اینجا همه بی خبری است؛  غصه آنجا را بخورید.حضرت امیر علیه السلام فرمود: علی قدر الهمم تکون الهموم. هر که نگرانیش بالاست، همتهای بالای آن سویی دارد.

لا عَقلَ مَعَ شَهوَهٍ
غررالحکم  جلد۱ ص۶۰۲

شهوت در زبان قرآن و روایات معنای جامع و کلی دارد؛ یعنی غیر خدا؛ فقط شهوت جنسی را نمی گوید، این یکی از مصادیق آن است؛ شهوت منزل، باغ، خانه، زن، مرد … غیرخدا؛ کسی که این چیزها در وجودش بود، عقلش کار نمی کند که از آن بیانات نتیجه گیری کند. شهوت نمی گذارد انسان حساب و کتاب کند و نتیجه گیری کند؛ بروید فکر کنید، می فهمید؛ منتهی مانند آن که حقیقت ها را می شنویم، در قلب ما جا نمی کند. وجود ما پر از فریب انسانهاست اما چون عقل ما کار نمی کند، نمی فهمیم. عقل باعث می شود فکر کنیم و حساب و کتاب کنیم

 

بس  کنم  گر این  سخن  افزون  شود
خون  جگر  چه  بود که خارا خون شود

این جگرها  خون نشد از سختی است
غفلت و  مشغولی  و  بدبختی   است

خون شود روزی که خونش سود نیست
خون شو آنوقتی که خون مردود نیست

وقتی مرد خون می شود ولی چه فایده؟! صالحان که خون دل و گریه دارند، چرا دارند؟حقایق در دلشان جای کرده.

مواقف حشر

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب مواقف حشر

آیت الله استاد محمد شجاعی

تنظیم و نگارش: محمد رضا کاشفی

چاپ انتشارات اندیشه جوان

چاپ اول سال ۱۳۸۲

فهرست:

پیشگفتار

مقدمه

دنیا و آخرت

تفاوتها

رابطه دنیا و آخرت

گذر و نظر

دفتر چهارم: به سوى لقای حق

تفاوت مواقف

لزوم وجود منازل حشر در آیات و روایات

معنی و مفهوم نامه عمل

صحیفه عمل در آیات و روایات

چگونگی قرائت باطن عمل

ماهیت میزان

موقف میزان در آیات و روایات

سنجش وجود انسان مقدم بر حسابرسی

“حساب ” جلوه ای از اسمای حضرت حق

موقف حساب، گوشه ای از حساب کلی

موقف حساب، بستری برای رهایی از گناهان و تعلقات

موقف حساب و منازل آن

چگونگی جلوه توبه و شفاعت در موقف حساب

موقف صراط، ظهور صراط اینجایی

یک نکته

به سوی بهشت یا بهشتها

نکته پایانی

چکیده

کتابنامه